خانه / محاسبهگر حجم نمونه آماری (فرمول کوکران)
محاسبهگر حجم نمونه آماری (فرمول کوکران)
با فرمول کوکران، حجم نمونه لازم برای پژوهش پیمایشی خود را بر اساس سطح اطمینان، نسبت برآوردی جامعه، حاشیه خطای مجاز و حجم جامعه آماری (یا فرض جامعه نامحدود) محاسبه کنید.
فرمول کوکران چیست؟
فرمول کوکران رایجترین روش تعیین حجم نمونه در پژوهشهای پیمایشی (پرسشنامهای) فصل روششناسی پایاننامه است. ابتدا حجم نمونه برای یک جامعه فرضاً نامحدود محاسبه میشود: n₀ = z²×p×(1−p)/e². اگر جامعه آماری شما محدود و مشخص باشد (مثلاً تعداد دقیق دانشجویان یک دانشگاه)، این عدد با فرمول تصحیح جامعه محدود کوچکتر میشود: n = n₀ / (1 + (n₀−1)/N).
هر پارامتر یعنی چه؟
سطح اطمینان نشان میدهد با چه احتمالی نتیجه نمونه به جامعه واقعی نزدیک است (۹۵٪ رایجترین انتخاب در پایاننامههاست). p نسبت برآوردی صفت مورد بررسی در جامعه است — اگر نمیدانید، p=۰.۵ بیشترین واریانس و در نتیجه محافظهکارانهترین (بزرگترین) حجم نمونه را میدهد. e حاشیه خطای قابلقبول شماست (معمولاً ۵٪).
مثال محاسبهشده
برای جامعهای با N=۵۰۰۰ نفر، سطح اطمینان ۹۵٪ (z=۱.۹۶)، p=۰.۵ و e=۰.۰۵: ابتدا n₀ = ۱.۹۶²×۰.۵×۰.۵/۰.۰۵² ≈ ۳۸۴.۱۶، سپس با تصحیح جامعه محدود: n = ۳۸۴.۱۶ / (۱ + ۳۸۳.۱۶/۵۰۰۰) ≈ ۳۵۶.۹ که به بالا گرد میشود به ۳۵۷ نفر.
پرسشهای متداول
اگر مقدار p را ندانم چه عددی بگذارم؟
مقدار پیشفرض ۰.۵ (۵۰٪) را نگه دارید — این مقدار بیشترین واریانس ممکن و در نتیجه بزرگترین و ایمنترین حجم نمونه را نتیجه میدهد، مگر آنکه از پژوهشهای پیشین برآورد دقیقتری از نسبت واقعی صفت مورد بررسی در دست داشته باشید.
چه زمانی باید حجم جامعه (N) را وارد کنم؟
اگر تعداد دقیق یا تقریبی افراد جامعه آماریتان را میدانید (مثلاً تعداد کل دانشجویان یک دانشکده)، آن را وارد کنید تا فرمول تصحیح جامعه محدود اعمال شود؛ اگر جامعه شما بسیار بزرگ یا نامشخص است، فیلد N را خالی بگذارید.
چرا عدد نهایی را به بالا گرد میکنید؟
چون تعداد پاسخدهنده باید یک عدد صحیح باشد و برای اطمینان از رسیدن به حداقل حجم نمونه لازم، همیشه به بالا (نه به نزدیکترین عدد) گرد میشود.
سطح اطمینان ۹۵٪ یعنی چه؟
یعنی اگر همین نمونهگیری را بارها تکرار کنید، در ۹۵٪ موارد بازه بهدستآمده شامل مقدار واقعی جامعه خواهد بود — این رایجترین انتخاب در پایاننامههای علوم انسانی و اجتماعی ایران است.